یوسف فروتن

%db%8c%d9%88%d8%b3%d9%81_%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%aa%d9%86یوسف فروتن در سال۱۲۷۰در تهران متولد شد. او از همان کودکی به خاطر علاقه‌ای که برادرش مودب السلطنه به موسیقی ایرانی داشت با تمام استادان موسیقی زمان خود آشنا شد. سه‌تار، تار و پیانو می‌نواخت ولی در اصل نوازنده سه‌تار بود. فروتن سه‌تار را نزد میرزاعبداله و تار را در محضر میرزاحسینقلی فرا گرفت. او غیر از چند برنامه آن هم با شرکت استادان ممتاز وقت و به منظور کمک به آوارگان و سیل زدگان و به طور کلی جز برای امور خیریه ساز ننواخت و روی صحنه حاضر نشد و پس از سال‌ها برای شناساندن موسیقی اصیل ایرانی در حافظیه شیراز قطعاتی را با سه‌تار در دستگاه ماهور اجرا کرد. فروتن یکی از اعضای کانون حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی در رادیو و تلویزیون بود. او از معدود استادان موسیقی بود که رادیو تلویزیون توانست تا حدودی از معلومات و تجربیات او استفاده کند و دستگاه‌ها و آوازهای موسیقی ایرانی را با اجرای سه‌تار وی ضبط کند که این مجموعه در دسترس همگان نیست. او تحرک خاصی در نواختن داشت و مضراب‌های محکم، پیچیده و روان از ویژگی‌های سبک فروتن بود. سبک او در عین حال ترکیبى از شیوه اجراى یحیى زرپنجه و درویش‏خان بود. فروتن به‏خاطر کهولت سن تار را کنار گذاشت.

از شاگردانش می‌توان به حسین علیزاده، داریوش طلایی، پرویز مشکاتیان و داود گنجه‌ای اشاره کرد.

حسین علیزاده در خصوص تجربه شاگردی نزد این استاد گران‌قدر می‌گوید: «من چند سالی را در خدمت این استاد بزرگ بودم. کسی که در موسیقی می‌توان او را هم‌پای درویش‌خان نامید و قطعاتی را که ساخته می‌توان با قطعات درویش‌خان مقایسه کرد. یوسف فروتن در نواختن شیوه خاص خود را داشت. من در مقدمه آلبوم ترکمن به این موضوع اشاره کرده‌ام که زمانی که این هنرمند ساز می‌نواخت ارکستری را می‌دید که هرکدام یک ساز را می‌نواختند و این حالت را تجسم می‌کردند که این حالت برای خود من تجسم و حس زیبایی بود. من شیفته نگاه و شیوه یوسف فروتن شدم و سه‌تار نوازی من ریشه‌اش در شاگردی این هنرمند بوده است».

از خصوصیات جذاب استاد فروتن این بود که همه چیز را با نگاه طنز می‌نگریست و با هیچ چیز خشک برخورد نمی‌کرد. تا قبل از یوسف فروتن بسیاری از شیوه‌های تار نوازی فراموش شده بود که از طریق هرمزی احیا شد و فروتن آن‌ها را حفظ و اشاعه داد. بنا بر گفته حسین علیزاده اغلب شیوه‌های تارنوازی را مدیون این استاد بزرگ هستیم.

استاد یوسف فروتن در ۷ دی ۱۳۵۷ دیده از جهان بست.

سه تار نوازی یوسف فروتن

موسیقی ایران را درشبکه های اجتماعی دنبال کنید :