تفاوت ابتذال برادران پورناظری و حافظ ناظری در چیست؟

haram shodam525

در موسیقی همنشینی دو یا چندین حوزه ناهمگون؛ یکی از علل زایش ابتذال است. مانند همنشینی امر جدی با امر پاپ یا عامه. البته موسیقی پاپ، کوچه باغی، راک، هیپ پاپ، متال و… لزوما مبتذل نیستند این سبک های موسیقی اغلب کارکردی و متغییر وابسته به امر دیگری هستند که بعضا به نحو مطلوبی نیز موفق به انجام آن می شوند.اما آنجا که مجریان موسیقی پاپ(به معنای عام نه سبک) بخواهند از مولفه های موسیقی اصیل بهره مند شوند و یا مجریان موسیقی اصیل بخواهند از مزایای موسیقی پاپ سود جویند، در اکثر مواقع، اثری مبتذل و پیش پا افتاده زاده می شود.در مثال ؛ آثاری که با صدای گوگوش در حوزه موسیقی پاپ تولید شده مبتذل نیستند اما آنجا که این خواننده می خواهد تصنیف مرغ سحر مرتضی نی داوود را آن هم همراه با آن نماهنگ اجرا کند، ابتذال زائیده می شود. ایرج بعنوان آواز خوان موسیقی اصیل مبتذل نیست ولی آنجا که می خواهد از بیات تهران و لحن کوچه باغی آن هم در فیلم عامه پسند سود جوید، ابتذال به وجود می آید. در تار یا سه تار، آنجا که از تکنیک های نوازندگی گیتار استفاده می شود و یا نوازنده گیتار می خواهد با کنده کاری های متعدد ربع پرده بیآفریند، رگه های ابتذال و پیش پا افتادگی مشاهده می شود.مثال های فرآوانی برای این همنشینی منتهی به ابتذال می توان یافت.
از دلایل زایش ابتذال در همنشینی این دو مقوله می توان به عدم وقوف کامل – به قوانین،اصول و گفتمان حاکم و مناسبات محتوای-ساختاری- هریک به دیگری دانست.در نتیجه آنچه تولید می شود نه مورد اقبال عامه مردم قرار می گیرد و نه در میدان موسیقی اصیل و جدی جایی خواهد داشت و شاید تنها مورد استقبال طبقه خرده بورژا یا قشری خاص از اجتماع واقع شود؛عده ای که فرهنگ استفاده از امر اصیل را ندارند و در عین حال نمی خواهند در زمره عامه مردم نیز تقسیم بندی شوند و به دنبال محصولاتی -کیج و تقلبی؛ که دارای نشانگان امر اصیل (مانند نام شجریان) ولی محتوای پاپ (مانند ترانه های چرا رفتی یا آهای خبردار)- هستند؛ که هم قابل فهم و هم ویژگی مصرف تظاهری برایشان دارد.
اما تفاوت ابتذالی که در کنسرت ها و کارهای برادران پورناظری با کنسرت ها و کارهای حافظ ناظری وجود دارد در تفاوت این همنشینی ست.ابتذال گروه اول ؛همنشینی موسیقی پاپ-بازاری با مولفه های موسیقی اصیل است ولی ابتذال دومی؛ همنشینی موسیقی اصیل با مولفه های موسیقی پاپ-بازاری است.
موسیقی پورناظریها(سهراب و تهمورس) موسیقی پاپ و بازاریست ولی همواره سعی می کنند از همنشینی مولفه های امر اصیل همچون سازهای اصیل(کمانچه و سه تار و تنبور و…) ، نام شجریان ، آواز دستگاهی وموسیقی مقامی و… نیز بهره مند شوند.
حافظ ناظری به لطف حضور شهرام ناظری موسیقی اصیل تری تولیدمی کند ولی او هم سعی می کند از مولفه های بازار و پاپ؛ همچون استفاده حداکثری از نت های بمل و دیز و استفاده حداقلی از نت های کرن و سری برای تطبیق سازهای غربی با ملودی پردازها،استفاده از سازهای غیر اصیل و من درآوردی ، صحنه پردازی های پاپ(نور و دکور و لباس و …) حضور درتاک شوهای تلویزیونی و تبلیغات و سخنان غلوآمیز و تهی از واقعیت و… سود جوید. هر دو این همنشینی ها سبب ابتذال است واین بندبازی بین دو فضای ناهمگون از نوعی شخصیت کاسبکارانه نشات می گیرد که می خواهد توامان هم از مزایای بازار و دنیای پاپ بهره مند باشد و هم ازاعتبار موسیقی اصیل جدی ، بر همین اساس هر بار در آثار و کنسرت هایشان با تیترهای درشت و دهان پر کن؛ دوغ بجای دوشاب تحویل مشتریانشان میدهند.

سردبیر سایت موسیقی ایران

موسیقی ایران را درشبکه های اجتماعی دنبال کنید :